De Europese tijdzones

Kort antwoord: Europa kent vier hoofdtijdzones: WET (UTC+0) voor het VK, Ierland en Portugal; CET (UTC+1) voor Nederland, België en de meeste EU-landen; EET (UTC+2) voor Griekenland, Finland, de Baltische staten en Roemenië; MSK/TRT (UTC+3) voor Moskou en Istanbul. De eerste drie verzetten met zomertijd; Turkije en Rusland niet.

Voor Nederlandse en Belgische reizigers en bedrijven is Europa de gemakkelijkste regio qua planning. Binnen de Centraal-Europese zone heb je geen tijdsverschil — een vergadering om 10:00 in Madrid is ook 10:00 in Amsterdam. Daarbuiten valt het verschil meestal binnen 1 of 2 uur, hooguit 3 met Moskou.

Europese bestemmingen op deze site

Istanbul
+1 / +2 uur
TRT · UTC+3 (vast sinds 2016)
Permanent zomertijd, geen DST. Korte vlucht van 3,5 uur vanaf Schiphol.
Londen
−1 uur (vast)
GMT / BST · UTC+0/+1
Volgt EU-zomertijd. 1 uur achter NL het hele jaar. Live klok en uitleg.
Parijs
0 uur
CET / CEST · UTC+1/+2
Zelfde tijd als Amsterdam. Hogesnelheidstrein 3 uur. Komt binnenkort.
Madrid
0 uur
CET / CEST · UTC+1/+2
Zelfde tijd als NL, hoewel geografisch logisch op UTC+0. Komt binnenkort.
Moskou
+1 / +2 uur
MSK · UTC+3 (vast sinds 2014)
Geen DST in heel Rusland sinds 2014. Komt binnenkort.
Lissabon
−1 uur
WET / WEST · UTC+0/+1
Portugal volgt het EU-zomertijdschema. Komt binnenkort.
Advertentie

De drie grote Europese tijdzones

TijdzoneWintertijdZomertijdLanden
WETUTC+0 (GMT)UTC+1 (WEST/BST)VK, Ierland, Portugal, IJsland (geen DST)
CETUTC+1 (CET/MET)UTC+2 (CEST/MEZT)NL, BE, DE, FR, ES, IT, PL, AT, CH, CZ, NO, SE, DK, HU, en meer
EETUTC+2 (EET)UTC+3 (EEST)FI, GR, RO, BG, EE, LV, LT, CY
MSK/TRTUTC+3 (vast)UTC+3 (vast)Rusland (West), Turkije, Belarus

De Europese kloksprong

Alle EU-lidstaten hanteren dezelfde DST-data:

  • Vooruit: laatste zondag van maart, 02:00 lokaal naar 03:00.
  • Terug: laatste zondag van oktober, 03:00 lokaal naar 02:00.

Voor 2026 zijn dat respectievelijk 29 maart en 25 oktober. Het VK zit niet meer in de EU, maar volgt (net als sinds 1996) hetzelfde schema, zodat Londen het hele jaar precies 1 uur achter Nederland loopt. Zie onze complete zomertijd-uitleg voor meer context, inclusief de EU-stemming van 2018 om DST af te schaffen.

De uitzonderingen

Rusland: permanent UTC+3 sinds 2014

Rusland heeft sinds 2014 geen seizoenswissel meer. Heel Europees Rusland (Moskou, Sint-Petersburg, Sotsji) staat permanent op MSK (UTC+3). In de Nederlandse zomer is het verschil dus 1 uur; in de winter 2 uur.

Turkije: permanent UTC+3 sinds 2016

Sinds september 2016 hanteert Turkije permanent UTC+3 — feitelijk permanente zomertijd. Zie de Istanbul-pagina voor details. Het effect: in onze zomer 1 uur verschil, in onze winter 2 uur.

IJsland: permanent UTC+0

IJsland heeft nooit DST gebruikt en zit jaar rond op UTC+0 (GMT). In onze winter is het 1 uur achter Nederland, in onze zomer 2 uur — een groter verschil dan met het VK.

Spanje's tijdzone-anomalie

Spanje ligt geografisch op UTC+0 (zelfde lengtegraad als Londen), maar gebruikt CET (UTC+1) sinds 1940 — een politieke keuze van Franco om gelijk te lopen met Nazi-Duitsland. Spaanse parlementaire commissies hebben meermaals voorgesteld terug te gaan naar UTC+0, maar het is nooit doorgevoerd. Voor Nederland geen praktisch verschil: een vergadering om 12:00 NL is 12:00 in Madrid, ook al staat de zon daar dan pas op zijn hoogtepunt om 14:00 lokaal.

Vluchten binnen Europa

Vluchttijden vanaf Schiphol naar belangrijke Europese hoofdsteden:

  • Londen, Parijs, Brussel: 45–60 min (of trein 2–4 uur)
  • Berlijn, Praag, Kopenhagen: 1,5 uur
  • Madrid, Rome, Wenen, Stockholm: 2–2,5 uur
  • Athene, Helsinki, Boekarest: 3 uur
  • Istanbul, Moskou: 3,5 uur
  • Reykjavik: 3,5 uur

Door het kleine of geen tijdsverschil is jetlag binnen Europa verwaarloosbaar.

Advertentie